Thói quen uống trà của người Trung Quốc
05.09.2009 11:56
Người Trung Quốc uống trà đã có hơn 4 nghìn năm lịch sử, trong sinh họat hằng ngày ngày của người TQ không thể thiếu một loại nước giải khát đó là trà, tục ngữ có câu: “củi đóm, gạo dầu, muối, tương, dấm và trà
Trà được liệt vào một trong 7 thứ quan trọng trong cuộc sống, có thể
thấy được uống trà là điều rất quan trọng. Dùng trà để tiếp khách
là thói quen của người TQ. Khi có khách đến nhà, chủ nhà liền bưng
một chén trà thơm ngào ngạt cho khách, vừa uống vừa chuyện trò, bầu
không khí rất thoải mái.
TQ
thính hành uống trà đã có lịch sử lâu đời. Được biết, trước năm 280,
ở miền Nam TQ có một nước nhỏ gọi là nước Ngô, mỗi khi nhà vua thết
tiệc các đại thần, thường ép các đại thần uống rượu cho say mềm.
Trong số các đại thần có một đại thần tên là Vĩ Siêu không uống được
nhiều rượu, nhà vua cho phép ông ta uống trà thay rượu. Từ đó về sau,
các quan văn bắt đầudùng trà để tiếp khách. Đến đời nhà Đường, uống
trà đã trở thành thói quen của mọi người. Nghe nói, thói quen này
còn có liên quan đến Phật giáo. Vào khoảng năm 713 đến năm 741, lúc đó
các sư sãi và các tín đồ trong nhà chùa do ngồi tụng kinh trong thời
gian dài, thường hay ngủ ngật và ăn vặt, nhà sư liền nghĩ ra cách cho
họ uống trà cho tỉnh táo, từ đó, biện pháp này được lưu truyền đi
khắp nơi. Trong khi đó, những gia đình giàu có của nhà Đường, còn mở
phòng chuyên pha trà, thưởng thức trà và đọc sách, gọi là phòng trà.
Năm 780, ông Lục Vũ chuyên gia về trà của nhà Đường đã tổng kết kinh
nghiệp trồng trà, làm trà và uống trà, viết cuốn sách về trà đầu
tiên của TQ với tựa đề: “Kinh nghiệm về trà”. Trong đời nhà Tống, nhà
vua Tống Huy Tôn dùng tiệc trà để thết các đại thần, tự tay pha trà;
Trong Hoàng cung đời nhà Thanh, không những uống trà, mà còn dùng trà
tiếp khách nước ngoài. Ngày nay, hàng năm vào những ngày tết quan
trọng như : tết dương lịch hoặc tết xuân v,v,có một số cơ quan, đoàn
thể thường tổ chức liên hoan tiệc trà.
Ở
TQ, trà đã hình thành một nền văn hóa độc đáo. Mọi người coi việc
pha trà, thưởng thức trà là một nghệ thuật. Từ xưa đến nay, ở các
nơi TQ đều có mở quán trà, hiệu trà v,v với những hình thức khác
nhau, trên phố Tiền Môn tấp nập ở Bắc Kinh cũng có quán trà. Mọi
người ở đây uống trà, ăn điểm tâm, thưởng thức những tiết mục văn
nghệ, vừa được nghỉ ngơi lại vừa giải trí, đúng là một công đôi
việc. Ở miền Nam TQ, không những có lầu trà, quán trà, mà còn có
một loại lều trà, thường là ở những nơi phong cảnh tươi đẹp, du khách
vừa uống trà, vừa ngắm cảnh.
Uống trà cũng có những thói quen, chẳng hạn như trà, mỗi nơi lại có
thói quen riêng, thích uống những loại trà cũng không giống nhau. Người
Bắc Kinh thích uống trà hoa nhài, người Thượng Hải lại thích uống
trà xanh. Người Phúc Kiến ở miền Đông Nam TQ lại thích uống trà đen
v,v. Có một số địa phương, khi uống trà lại thích bỏ thêm gia giảm,
chẳng hạn như một số địa phương ở tỉnh Hồ Nam ở miền Nam thường lấy
trà gừng muối để tiếp khách, không những có trà, mà còn cho gừng,
muối, bột đỗ tương và vừng, khi uống vừa quấy vừa uống, cuối cùng
đổ bột đỗ tương, gừng, vừng và trà vào mồn ăn, nhấm nháp hương vị
thơm ngon, vì vậy có nhiều địa phương còn gọi “uống trà” là “ăn
trà”.
Cách pha trà mỗi điạ phương lại có thói quen khác nhau, vùng miền Đông
TQ, thích dùng tích pha trà, khách đến nhà, liền bỏ trà vào tích,
đổ nước sôi, đội cho ngấm rồi rót ra chén, mời khách uống. Có nơi,
như trà công phu ở Trương Châu tỉnh Phúc Kiến ở miền Đông, không những
tách, chén rất khác biết, mà cách pha trà cũng rất đặc biệt, hình
thành nghệ thuật pha trà rất độc đáo.
Ở
các nơi TQ nghi lễ uống trà cũng không giống nhau, ở Bắc Kinh, khi chủ
nhà bưng trà mời khách, người khách phải lập tức đứng dậy, hai tay
đỡ lấy chén trà, rồi cảm ơn. Ở Quảng, Đông, Quảng Tây miền Nam TQ, sau
khi chủ nhà bưng tra lên, phải khum bàn tay phải lại gõ nhẹ lên lên bàn
3 lần, tỏ ý cảm ơn, ở một số khu vực khác, nếu như khách muốn uống
thêm, thì trong chén để lại ít nước trà, chù nhà thấy vậy sẽ rót
thêm, nếu như uống cạn, chủ nhà sẽ cho rằng bạn không muốn uống nữa,
thì sẽ không rót thêm nữa.
phucdaiduong |